Þó við tökum ekki alltaf vel eftir því þá lifum við, og raunar heimurinn allur, á tímum óðfara breytiþróunar og höfum gert í langan tíma. Þetta birtist ekki aðeins í afrekum mannsins eins og að fljúga um himinhvolfin, stíga fæti á tunglið og tala í farsíma, heldur einnig í smærri hlutum eins og hönnun klósettskála og skósóla, sem og í prufuspilum hjá sifnóníuhljómsveitum.
Nú hef ég eins og flestir klarinettleikarar á Íslandi sótt um í prufuspilið hjá Sinfóníuhljómsveit Íslands. Ég ætla ekki að vera með nein gífuryrði um hvaða möguleika ég á að fá stöðuna, en þar gildir það sama og um apann sem nær að skrifa heildarverk Shakespears ef hann bara reynir nógu lengi. Þetta er svolítið eins og að vera við spilaborð þar sem þú verður að leggja undir og taka þátt í spilinu ef þú ætlar að sitja við borðið. Mikilvægast er að sýna sig og taka þátt. Þó eflaust allir vilji fá stöðuna þá myndu sálgreinendur segja að sé raunin sú að þú sækir ekki um í prufuspilið, afhjúpar það innra áhugaleysi, kannski því þú áttir í slæmum samskiptum við föður þinn þegar þú fékkst hlaupabóluna.
Hvað um það þá voru hljómsveitarpartarnir sendir út í fyrradag. Fyrir þá sem ekki eru kunnugir þá tíðkast það að senda með stuttum fyrirvara, kannski nokkura vikna, nokkra þekkta staði úr hjómsveitarverkum til að reyna þátttakendur í tækni, túlkun og tóngæðum. Það er fyrir utan konsertkaflana, sem maður hefur lengri tíma til að undirbúa. Gamli kennarinn minn, hann Guy Deplus, sem mun vera fæddur einhverntíman á síð-tertíer tímabilinu, og hefur þar af leiðandi lifað af risaeðlurnar, lofsteininn sem tortímdi þeim og margar ísaldir ásamt öllum þeim kvefpestum sem því fylgir, sagði mér að prufuspil hafa ekki alltaf verið svona. Í gamla daga, og þá er ég að meina fyrir svona 50 árum, voru víst bara konsertkaflar en engir hljómsveitarstaðir.
Nema hvað þá kemur hér inn í þessi sífellda þróun allra hluta sem ég talaði um í byrjun og hefur nú náð því stigi að Sinfóníuhljómsveit Íslands, sem ætlar ekki aðeins að tolla í tískunni heldur taka virkan þátt í að móta hana, hefur sent út svo gífurlegt magn af nótum að ég er ekki viss um að ég nái að renna yfir það allt fyrir prufuspilið, þó ég hafi næstum því mánuð til stefnu! Nei, þetta eru nú einhverjar ýkjur. En fyrir staði sem ég myndi verja að minnsta kosti hálftíma í að æfa, til að vera sæmilega öruggur, hef ég rétt um fimm mínútur til þess að gutla eitthvað í nótunum, tek síðan eina mínútu til þess að hlægja eins og sefasjúkur bavíani, og held áfram með næsta stað, þar sem sagan endurtekur sig.
Hvað gengur þeim til með að hafa prufuspilið svona erfitt? Kannski er ætlunin að fæla burt útlendinga og hugmyndin sú að þeir muni ekki nenna að mæta í svona erfitt prufuspil nema þeir vilji virkilega búa á Íslandi, á meðan við Íslendingarnir erum viljugri til þess að leggja þetta á okkur. En ég fæ það á tilfinninguna að það eigi einnig að sýna okkur unga fólkinu að þó við búum á lítilli huggulegri eyju þá skal það ekki vera auðvelt að fá vinnu. Kannski þótti þeim ærandi tilhugsun að einhver klarinettleikari undir þrítugu hafi haldið að hann gæti fyllt í skarðið sem Einar Jóhannesson skilur eftir sig, ef hann gæti bara unni þetta prufuspil. Svo það var ákveðið að hafa prógramið óspilandi, því það getur hvort eð er enginn spilað eins og Einar.
(Ég var að spá þegar Michael Jordan, mikil hetja í minni barnæsku, sem einn síns liðs vann flesta leiki fyrir Chicago Bulls, settist í helgan stein og nýr maður var tekinn inn í liðið í staðinn, ætli sá (ég veit ekki einu sinn hver það var) hafi verið voða ánægður með sig því hann var að fylla í skarðið hans Jordans?)
Þannig að maður segir bara: Kæru öldungar í sinfó! Við unga fólkið berum mikla virðingu fyrir ykkur og vitum hve mikil reynsla tapast þegar þið farið frá, en við þurfum þessi tækifæri því hvar eigum við að safna okkar eigin reynslu? Svo að í framtíðinni, gætuð þið vinsamlegast ekki gert okkur svona fáránlega erfitt fyrir?
