Þó svo að ég sjálfur spili fís og cís eins og ekkert sé (no pun intended) og jafnvel gís og dís og allt upp í hina óreglulegu tónstiga aldarinnar sem leið, sem og okkar eigin, þá verður það sama ekki sagt um krakkana sem ég kenni í Reykjanesbæ. Þessi litlu börn, sem hafa svo smáa fingur að þau geta varla lokað götunum á hljóðfærinu, virðast öll hafa lagst á eitt með miklu kappi um að láta þessar furðulegu merkingar sig engu varða og spila öll lög formerkjalaust, hversu marga krossa eða bé sem í þeim er að finna. Þegar kemur að því að spila Afmælislagið í D-dúr þá líður mér oft eins og ég sé staddur í gömlu tónfræðistofunum við Laugarveg 178 og sé að hlusta á ævafornan cantus firmus, gamlan munkasöng sem hefur ólíkan grunntón en við erum orðin vön og myndar þess vegna undarleg tónbil þegar laglínunni vindur áfram, því aldrei spila þau fís og cís, heldur ævinlega eftir sama laginu, f og c.
Það sem meira er þá eru þau ekki öll svo góð að komast í gengum lagið eins og það væri í C-dúr, heldur spila þau sum með skrækjum, beygðum tón og bjagaðri tónhæð, svo ekki sé minnst á algjört taktleysi, þannig að sá sem hlustar í gegnum dyrnar gæti haldið að hér sé á ferðinni ákaflega slæmur óbóleikari, eða rosalega góður saxófónleikari, að spila snúið nútímaverk sem útheimtir fáheyrða leikni. Venjulega versnar þetta til muna þegar ég hef bent þeim á formerkin og þau byrja að spila lagið eins og það á að vera.
Það dularfyllsta í þessu öllu er að þegar ég sendi þau heim til þess að æfa þetta tiltekna lag lýsir yfirgnæfandi meirihluti þeirra því yfir að þau séu mjög spennt að æfa það. Þegar ég bendi á lagið í bókinni og segi þeim að þetta sé Afmælislagið kemur græðgislegur glampi í augun á þeim og eflaust fylgja því þöglar heitstrengingar um að leggja nú hart að sér og geta jafnvel dregið upp klarinettið í næsta afmæli til þess að slá í gegn. Það er því mesta furða að þetta skuli ganga svona illa. Eflaust bölva þau í hljóði þessum formerkjum sem standa í vegi fyrir þeim, en það breytir því ekki að hvort sem þeim líkar betur eða verr þá eru formerki komin til þess að vera í tónlistarsögunni.
Á tímabili var ég með þá tilgátu að kannski hefði lagið breyst á þessu tiltekna svæði, eins og kemur fyrir sögur sem varðveitast í munnlegri geymd, þannig að í Reykjanesbæ væri fólk farið að syngja svona einkennilega. Við nánari athugun fannst mér tilgátan ósennileg og hafði því ekki fyrir því að gá af mér allan grun. Annars væri maður nú ljóta fíflið að setja inn öll þessi fís og cís þar sem þau eiga ekki að vera!
Þó ber að athuga að hugsanlega hef ég snúið þessu öllu á hvolf og ef ekki væri fyrir það að í þessari snilldarkennslubók, Klarinetten och jag 1, er afmælislagið í D-dúr myndu börnin aldrei hafa þann hvata sem þau þurfa til að spila rétt, nema mannkynið kjósi að láta söguna ganga aftur á bak og taka upp gömlu kirkjutóntegundirnar aftur. Eitt er víst að eftir þennan vetur get ég hvenær sem er upp á gott orð sungið afmælislagið í dórískri kirkjutóntegund.
